Ana sayfa

Boya astarı ne işe yarar, ne zaman kullanılır?

Boya astarı, yüzeyin emiciliğini dengeler, son kat boyanın yüzeye tutunmasına yardımcı olur ve ürünün türüne göre lekelerin boyaya geçmesini veya korozyonu sınırlar. Yeni sıva ve alçıda, tamir edilmiş duvarlarda, boyanın zor tutunduğu parlak yüzeylerde ve koruma gerektiren ahşap ile metalde, son kat boyadan önce uygun astarı uygulayın. Sağlam, temiz ve yeni boyayla uyumlu eski boyalı yüzeylerde ise her zaman astar kullanmanız gerekmez.

Boya astarı ne işe yarar?

Alçı ve sıva gibi gözenekli yüzeyler, boyanın sıvı kısmını farklı hızlarda emer. Astar bu farkı azaltır; böylece son kat boyayı daha eşit yaymanıza ve yama yerlerinde oluşabilecek matlık farklarını azaltmanıza yardımcı olur. Özellikle geniş tamir alanlarında, düzgün bir görünüm elde etmek için yalnızca alttaki rengi kapatmanız yetmez.

Astarın ikinci görevi, boyanın yüzeye tutunabileceği bir ara kat oluşturmaktır. Ancak her astar her işe uygun değildir. Emiciliği düzenleyen bir duvar astarı, sırlı seramiğe tutunmayabilir; metal için üretilmiş pas önleyici astarı da duvar astarı yerine kullanamazsınız.

Astar son kat boya değildir. Çoğu astar, son kat boya kadar silinmeye ve dış etkenlere dayanmaz; tek başına düzgün, eşit renkli bir görünüm de vermez. Boyayı fazla sulandırıp astar yerine kullanmayın. Yalnızca üretici, ilgili boya ve yüzey için bu yöntemi açıkça öneriyorsa belirtilen inceltme oranına uyun.

Hangi durumlarda astar kullanılır?

Astar kullanıp kullanmayacağınıza yalnızca duvarın rengine bakarak karar vermeyin. Yüzeyin sağlamlığını ve emiciliğini, eski kaplamanın türünü ve kullanacağınız son kat boyayı birlikte değerlendirin. Elinizi sürdüğünüzde toz bırakan, yer yer macunlanmış veya parlak bir kaplamayla örtülü yüzeyler için farklı hazırlıklar yapmanız gerekir.

  • Yeni alçı, sıva ve macunda emiciliği dengelemek için uygun duvar astarı kullanın.
  • Geniş yama ve tamir alanlarında, yüzeyler arasındaki emicilik farkını azaltmak için astar uygulayın.
  • Parlak, sıkı dokulu ve az emici kaplamalarda, üreticinin önerdiği aderans astarını seçin.
  • Temizlikten sonra kalan su izi, is veya benzeri lekelerde, lekeye uygun yalıtıcı astar kullanın.
  • Çıplak metalde ve boyayacağınız ahşapta, malzemeye özel koruyucu veya boyaya hazırlık astarı tercih edin.
  • Belirgin renk değişimlerinde, kullanacağınız boyayla birlikte önerilen örtücü veya renklendirilmiş astardan yararlanın.

Eski boya yüzeye sıkıca tutunuyorsa, tebeşir gibi toz bırakmıyorsa ve yeni boyayla uyumluysa temizlik ve gerektiğinde hafif zımpara yeterli olabilir. Astar kullanmamaya karar vermeden önce boyanın teknik föyünü kontrol edin. Koyu renkten açık renge geçerken astar işinizi kolaylaştırabilir; ancak astarın üzerini tek kat boyayla kapatabileceğiniz anlamına gelmez.

Yüzeye göre astar nasıl seçilir?

Alçı ve emici mineral yüzeyler için emiciliği düzenleyen ürünleri inceleyin. Şeffaf veya pigmentli seçenekler arasında karar verirken yüzeyin durumunu ve son kat boyanın gerektirdiği özellikleri dikkate alın. Çok emici bir yüzeye gelişigüzel fazla astar sürmek yerine üreticinin önerdiği ürün türüne ve uygulama miktarına uyun.

Brüt beton gibi düzgün ve az emici yüzeylerde aderans astarı kullanmanız gerekebilir. Aderans, kaplamanın yüzeye tutunması demektir. Ancak sıva altında kullanılan pürüzlü beton astarı ile boya altında kullanılan astar aynı değildir. Ürünün üzerine hangi malzemeleri uygulayabileceğinizi ambalajdan kontrol edin.

Demir ve çelikte, son kat boyayla uyumlu, pas önleyici bir metal astarı seçin. Galvaniz ve alüminyum gibi yüzeylerde sıradan demir astarını doğrudan kullanmayın. Ahşapta ise yüzeyi boyayacağınıza veya şeffaf bir kaplamayla bitireceğinize göre seçim yapın. Budaklı ve reçine kusan yerler için ayrıca uygun bir leke engelleyici ürün kullanmanız gerekebilir.

Eski boyanın üzerine uygulayacağınız ürünü seçerken yalnızca su bazlı veya solvent bazlı olmasına bakmayın. Yüzey ve son kat uyumu belirleyicidir. Teknik föyde ürünün kullanım alanlarını, üzerine uygulayabileceğiniz boyaları ve iç ya da dış mekân kullanımına uygunluğunu birlikte kontrol edin.

Astardan önce yüzey nasıl hazırlanır?

Önce yüzeyi sağlamlaştırın, temizleyin ve ürünün gerektirdiği kuruluk düzeyine ulaşmasını bekleyin. Kabaran boyayı kazıyın, gevşek sıvayı uzaklaştırın, yağ ve kiri uygun yöntemle temizleyin. Çatlak ve oyukları yüzeye uygun dolgu malzemesiyle onarın. Dolgu kuruduktan sonra yüzeyi zımparalayıp tozu iyice alın.

Yeni sıvanın dıştan kuru görünmesi, boyamaya hazır olduğu anlamına gelmez. İçeride kalan nem ve çimento esaslı yüzeylerin alkaliliği kaplamayı etkileyebilir. Sabit bir gün sayısına güvenmek yerine sıva, astar ve boya üreticilerinin belirttiği bekleme koşullarına uyun. Yüzeyin kuruluğundan emin değilseniz nem ölçümü yaptırın.

Rutubetin nedenini giderin; astarı su sızıntısına veya küfe çözüm olarak kullanmayın. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), küflü yüzeylerin üzerine boya uygulamamanızı, önce küfü temizleyip yüzeyi kurutmanızı önerir.

Eski ve içeriğini bilmediğiniz kaplamaları yoğun biçimde zımparalamadan önce riskleri araştırın. Zımpara sırasında tozun yayılmasını sınırlayın. Ürünün güvenlik bilgi formundaki havalandırma ve kişisel koruyucu donanım talimatlarına uyun.

Astardan kaç saat sonra boya yapılır?

Uygulamaya başlamadan önce teknik föyden inceltme oranını, kullanacağınız ekipmanı ve katlar arası bekleme süresini öğrenin. Kullanıma hazır ürünleri gereksiz yere sulandırmayın. Konsantre astarlarda ise oranı tahmin etmek yerine üreticinin belirttiği ölçüyü kullanın.

  1. Zemini ve boyamayacağınız alanları örtün; kenarları maskeleme bandıyla koruyun.
  2. Astarı homojen hâle gelene kadar karıştırın, gerekiyorsa belirtilen miktarda inceltin.
  3. Kenar ve köşelere fırçayla, geniş alanlara uygun ruloyla ince ve eşit bir kat sürün.
  4. Akıntıları, göllenmeleri ve kalın astar birikintilerini kurumadan düzeltin.
  5. Teknik föyde belirtilen, üzerine boya uygulamak için gereken süre dolunca yüzeyi kontrol edip son kat boyaya geçin.

Dokunma kuruluğu yeterli değildir. Yüzey elinize kuru gelse bile üzerine boya uygulamak için gereken süre dolmamış olabilir. Bekleme süresi ürünün bağlayıcısına, kat kalınlığına ve uygulama koşullarına göre değişir; bütün astarlar için geçerli tek bir süre yoktur. Üretici, üzerine boya uygulamak için azami bir süre de belirtmişse bu süreyi aşmayın.

Ne kadar astar almalısınız?

Boyayacağınız net alanı hesaplayın, ardından bu değeri ambalajda litre veya kilogram başına belirtilen kaplama alanına bölün. Hesabı metrekare başına tüketim miktarıyla karıştırmayın. Örneğin ürünün tek kattaki kaplama alanı litre başına 8 metrekareyse 40 metrekare için teorik olarak 5 litre gerekir. Yüzeyin pürüzlülüğü, emiciliği ve uygulama kayıpları tüketimi artırabilir. Hesap yaparken üreticinin verdiği kaplama alanı aralığını esas alın.

Kilogram ile litreyi aynı kabul etmeyin; ürünlerin yoğunluğu farklıdır. Konsantre astarın belirtilen kaplama alanının ambalajdaki ürüne mi, inceltilmiş karışıma mı ait olduğunu da kontrol edin. İhtiyacınız olan miktarı hesaplarken bu ayrımı dikkate alın.

Fazla astar daha iyi tutunma sağlamaz. Bazı ürünleri gereğinden kalın sürerseniz yüzeyde parlak, kaygan bir tabaka oluşabilir ve sonraki katın tutunması zorlaşabilir. Tozuyan yüzeyi temizlemeden astarlamayın, tamir malzemesi kurumadan üzerini kapatmayın ve sırf alışkanlıkla ikinci katı sürmeyin. Kat sayısını yüzeyin ihtiyacına ve teknik föydeki talimatlara göre belirleyin.

Kaynaklar