Ana sayfa

Matkap kullanırken nelere dikkat etmelisiniz?

Matkabı güvenli kullanmak için uygun koruyucu ekipmanları takın, aleti ve ucu kontrol edin, deleceğiniz yerdeki tesisatın konumunu araştırın ve iş parçasını sağlamca sabitleyin. Delme boyunca matkabı kontrollü tutun; uç değiştirmeden, sıkışan ucu kurtarmaya çalışmadan veya temizlik yapmadan önce fişi çekin ya da çıkarılabilir aküyü sökün.

Matkap kullanırken hangi koruyucu ekipmanları kullanmalısınız?

Deldiğiniz yüzeyden kopan parçalar, talaş ve toz yüzünüze sıçrayabilir. Numaralı gözlük, koruyucu gözlüğün yerini tutmaz; kendi gözlüğünüzün üzerine takabileceğiniz uygun bir model seçin. Yüz siperi kullanıyorsanız altına yine koruyucu gözlük takın.

  • Gözlerinizi yandan da koruyan, darbelere karşı uygun koruma sunan bir iş gözlüğü takın.
  • Özellikle darbeli delmede ve uzun süren gürültülü işlerde uygun kulak tıkacı veya koruyucu kulaklık kullanın.
  • Toz çıkaran malzemeleri delerken oluşan toza uygun, yüzünüze tam oturan bir solunum koruyucu seçin.
  • Kaymayan, kapalı ayakkabı giyin; kolye, bileklik ve yüzüklerinizi çıkarın.
  • Uzun saçınızı toplayın, bol kıyafet kollarını ve sarkan giysi parçalarını sabitleyin.

Eldiveniniz dönen uca takılabilir ve elinizi uca doğru çekebilir. Dönen parçalara temas riski bulunan delme işlerinde eldiven kullanmayın. Keskin talaşları temizlemeden önce aletin elektrik bağlantısını kesin ve talaşları uygun bir fırçayla toplayın.

Beton, tuğla ve harç delerken solunabilir silika içeren toz açığa çıkabilir. HSE, yapı tozunu azaltmak için işe uygun toz kontrol yöntemlerini önerir. Yalnızca maske takmakla yetinmeyin; matkabınızla uyumlu bir delme tozu emiş aparatı ve uygun sınıfta toz emici kullanın. Ev tipi elektrik süpürgesinin her yapı tozuna uygun olduğunu düşünmeyin.

Matkabı ve matkap ucunu nasıl kontrol etmelisiniz?

Gövdesi çatlamış, kablosu ezilmiş, fişi hasarlı veya tetiği takılan matkabı çalıştırmayın. Akülü model kullanıyorsanız akünün yuvasına tam oturduğunu kontrol edin; şişmiş, çatlamış ya da sızıntı yapan aküyü kullanmayın. Darbe almış bir alet dışarıdan sağlam görünse bile çalışırken şüpheli ses çıkarıyor veya yalpalıyorsa aleti servise gösterin.

Ucu malzemeye ve yapacağınız işe göre seçin. Ahşap, metal ve beton uçlarının kesici yapıları farklıdır; yanlış uç seçimi daha fazla baskı uygulamanıza ve kontrolü kaybetmenize yol açabilir. Eğilmiş, çatlamış veya kesici kenarı fazla aşınmış uçları değiştirin. Kullanabileceğiniz uç çaplarını aletin kullanım kılavuzundan kontrol edin.

Ucu mandrene, yani ucu kavrayan sıkma bölümüne, düzgünce yerleştirin ve üreticinin tarif ettiği şekilde sıkın. Mandren anahtarını mutlaka çıkarın; anahtar takılıyken matkabı çalıştırmayın. Anahtarsız mandreni sıkmak için mandreni elinizle tutup tetiğe basmayın.

Matkabı delme yapmadan kısa süre çalıştırarak kontrol edin. Uçta yalpalama veya olağandışı titreşim fark ederseniz ya da sürtünme sesi duyarsanız durun. Fişi çektikten veya çıkarılabilir aküyü söktükten sonra ucun doğru oturduğunu yeniden kontrol edin; sorun sürerse çalışmaya devam etmeyin.

Duvarı delmeden önce tesisatı nasıl kontrol etmelisiniz?

Yalnızca prizlerin, anahtarların ve muslukların konumuna bakarak duvar içindeki tesisatın nereden geçtiğini kesin olarak anlayamazsınız. Varsa tesisat projesini inceleyin ve uygun bir kablo ve boru dedektörüyle deleceğiniz bölgeyi farklı yönlerden tarayın. Dedektörün algılama derinliğini ve hangi yüzeylerde sağlıklı ölçüm yapabildiğini kullanım kılavuzundan öğrenin.

Dedektörün sinyal vermemesi, duvarın içinde tesisat bulunmadığını garanti etmez. Metal profiller, kaplamalar, nem ve kablonun konumu ölçümü etkileyebilir. Elektrik hattından şüpheleniyorsanız ilgili devrenin elektriğini kestirin ve güvenle çalışıp çalışamayacağınızı bir elektrikçiye kontrol ettirin. Yalnızca duvardaki anahtarı kapatmaya güvenmeyin.

Su, gaz veya elektrik hattının konumundan emin değilseniz delik açmayın. Özellikle pano, tesisat şaftı ve bağlantı noktalarının çevresinde uzman desteği alın. Gereğinden derine delmemek için kullanacağınız dübel ve bağlantı elemanına uygun delik derinliğini belirleyin, ardından derinlik dayamasını ayarlayın.

Delme işine başlamadan önce nasıl hazırlık yapmalısınız?

Küçük bir parçayı elinizde tutarak veya dizinize dayayarak delmeyin. Uç parçaya takıldığında malzeme aniden dönebilir; keskin kenarlı saclarda bu durum ciddi kesiklere yol açabilir. Parçayı mengene veya işkenceyle sabitleyin ve tezgâhın da oynamadığından emin olun.

Ucun parçadan çıktığında tezgâha, kabloya veya elinize ulaşmayacağı kadar boşluk bırakın. Gerektiğinde parçanın altına sağlam bir destek tahtası koyun. Yuvarlak parçaları düz bir yüzeye bastırarak tutmaya çalışmayın; dönmelerini engelleyen uygun bir bağlama düzeneği kullanın.

Çalışma alanını yeterince aydınlatın; yerdeki kabloları, ambalajları ve takılmanıza neden olabilecek parçaları kaldırın. Çocukları ve çevredeki kişileri talaş ve parçaların sıçrayabileceği alandan uzaklaştırın. Uzanarak ya da dengesiz bir tabure üzerinde çalışmayın. Yüksekte delik açmanız gerekiyorsa işe uygun, dengeli bir çalışma platformu kullanın.

Delme sırasında matkabı nasıl tutmalısınız?

Matkabı üreticinin tarif ettiği tutma yerlerinden kavrayın; aletle birlikte yan sap verildiyse yerine takıp kullanın. Ayaklarınızı yere sağlam basın ve matkabın arkasında dengenizi koruyabileceğiniz bir duruş alın. Yüzünüzü mandrene yaklaştırmayın ve boşta kalan elinizi deliğin çıkış tarafından uzak tutun.

  1. Ucu işaretlediğiniz noktaya yerleştirip düşük devirle başlayın.
  2. Malzemeye, uç çapına ve üreticinin önerisine uygun devir ve çalışma modunu seçin.
  3. Ucu eğmeden, delme yönünde kontrollü baskı uygulayın.
  4. Talaşın dışarı çıkması için gerektiğinde ucu kontrollü biçimde geri çekin; talaşı elle temizlemeyin.
  5. Parçanın diğer yüzüne yaklaşırken baskıyı azaltın ve parça kopmasına karşı hazırlıklı olun.
  6. İş bitince tetiği bırakın; uç tamamen durduktan sonra aleti yere veya tezgâha koyun.

Her malzemede darbeli modu kullanmayın; yanlış mod yüzeyi kırabilir veya uca zarar verebilir. Matkap ilerlemiyorsa daha sert bastırmak yerine ucun malzemeye uygunluğunu, keskinliğini ve matkabın ayarını kontrol edin. Güvenlik kavraması veya geri tepme önleyici özellik bulunsa da matkabı doğru tutmanız gerekir.

Matkap ucu sıkışırsa ne yapmalısınız?

Uç sıkıştığında tetiği hemen bırakın ve matkabın dönme kuvvetine karşı aleti sıkıca tutun. Fişi çekmeden veya çıkarılabilir aküyü sökmeden ucu elinizle kurtarmaya çalışmayın. Ters dönüşü kullanacaksanız önce aleti tamamen durdurun, ardından kullanım kılavuzundaki yöntemi izleyin.

Yanık kokusu, duman, olağandışı kıvılcım veya aşırı ısınma fark ederseniz çalışmayı durdurun. Sıcak uca çıplak elle dokunmayın ve soğutmak için aleti suya sokmayın. Alet soğuduktan sonra da sorun sürüyorsa servise başvurun.

İstemsiz çalışmayı önlemek için uç değişimi ve bakım öncesinde aletin elektrik bağlantısını kesin. OSHA da elektrikli el aletlerinde aksesuar değiştirirken ve bakım yaparken bağlantıyı kesmenizi önerir. İşiniz bittiğinde talaşı fırçayla alın, havalandırma açıklıklarını kılavuza uygun biçimde temizleyin. Aküyü yalnızca uyumlu şarj cihazıyla, yanıcı malzemelerden uzakta şarj edin; akünün ve şarj cihazının üzerini örtmeyin.

Kaynaklar